• duanın-dinimizdeki-yeri-ve-önemi
  • namazın-önemi
  • duada-usul-nasıl-olmalıdır
  • namaz-ve-kalp-sağlığı
  • israf-ve-düşündürdükleri
  • islamda_savaş_hukuku
  • islamda-insan-haklarının-sınıflandırılması
  • osmanlıda_hukukun_üstünlüğü
  • hukuk_hukuk_üstünlüğü_uygulama
  • flört-mü-nişanlılık-mı-evlilik-öncesi-süreç
  • DUANIN DİNİMİZDEKİ YERİ VE ÖNEMİ

    Dua; Arapça bir kelime olup, seslenmek, çağırmak, yardıma çağırmak, yardım talep etmek, Devamını Oku

  • NAMAZIN ÖNEMİ

    Namaz Allah’a ulaşmaya, varlığı yorumlamaya, değişik ilimlerle kâinatı hallaç etmeye müsait yaratılan bu mükemmel insanın tabiatına en uygun bir ibadettir. Devamını Oku

  • DUADA USUL NASIL OLMALIDIR?

    Duâya başlarken “eûzü”çekilmesini hükme bağlayan bir kayıt yoktur. Devamını Oku

  • NAMAZ VE KALP SAĞLIĞI

    Allah’ın (celle celâluhu) yarattığı, emrettiği, yasakladığı hiçbir şeyde çirkinlik, gayesizlik, başıboşluk ve abesiyet yoktur.Devamını Oku

  • İSRAF VE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ

    “Malını gereksiz yere saçıp savurma; çünkü gereksiz yere malını saçıp savuranlar-israf edenler, şeytanların kardeşleri olmuşlardır.Devamını Oku

  • İSLAM'DA SAVAŞ HUKUKU

    İnsanlık tarihinin her döneminde, devletlerarası meseleler öncelikle diplomatik yollarla aşılmaya çalışılmış, bu yolların tıkanmasıyla...Devamını Oku

  • İSLAM'DA İNSAN HAKLARININ SINIFLANDIRILMASI

    İslâm hukuku kuralları; din, can, akıl, nesil ve malın korunmasını hedefler.Devamını Oku

  • OSMANLI'DA HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ

    Osmanlı hakkındaki yanılgılardan birisi, padişahın, dönemin kralları gibi sınırsız yetkilere sahip zannedilmesidir.Devamını Oku

  • HUKUK, HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ VE UYGULAMA

    Toplum düzeninin sağlanıp huzur ve güvenin yerleşmesinde, şahıs veya komitelerin üstünlüğünden ve...Devamını Oku

  • FLÖRT MÜ, NİŞANLILIK MI? EVLİLİK ÖNCESİ SÜREÇ

    Ta baştan sağlam esaslar üzerine kurulmuş ve maddî-mânevî saadetin dalgalanıp durduğu bir yuva...Devamını Oku

Banka Promosyonu Kullanmak Caiz midir?

Print this pageEmail this to someoneTweet about this on TwitterShare on Facebook0Share on Google+0

Promosyon denilince akla gelen ilk şey, bankaların maaşlardan dolayı memurlara fazladan vermiş olduğu paradır. Piyasada mevcut başka çeşitleri olmakla birlikte burada üzerinde duracağımız promosyon çeşidi, memurların bankadan aldıkları bu fazlalıktır.

Bir devlet kurumu, faizli bir bankayla anlaşmakta ve çalışanlarının maaşını bu bankaya yatırmakta, buna karşılık banka da memurlara maaşla beraber hediye kabilinden bir miktar para vermektedir.

Öncelikle bankadan gelen bu paranın vasfı üzerinde durmak gerekir. Çünkü neticede verilecek hüküm, vasfa göre olacaktır.

Bankanın herhangi bir karşılık olmadan, ortaklık, ticaret vs. meşru bir muamelede bulunmadan vermiş olduğu bu paranın faiz olduğu düşünülür. Çünkü bankanın üzerine oturduğu temel yapı, faizli sistemdir. Faiz hesaba katılmadan hemen hiçbir işlemin yapılmadığı bu kurumlardan gelen bir paranın faize bulaşmadan gelmiş olması imkânsız denecek derecede zordur. Bankaya yatan maaşın, çalışanlar tarafından hemen çekilemeyip bir iki gün bekletilmesi ya da memurun maaş alma tarihinden bir iki gün önce yatırılması da, promosyon parasının faiz kaynaklı olduğuna ayrı bir delildir. Kaynağının faiz olması durumunda ise onun haram olduğu ortaya çıkar.

Promosyon doğrudan faizden gelmese bile bu paranın, işlemlerinin çoğu faize dayanan bir kurumdan gelmesi itibariyle üzerinde faiz şüphesi barındırması söz konusudur. Şüpheli durumlarda ölçü alınacak prensiplerden biri çoğunluktur. Bankanın yaptığı işlemlerin çoğu faizlidir. Fatura ödemeleri, para havalesi gibi faizsiz yapılan bazı işlemler de mevcuttur. Ancak bunlar, faizli işlemlerin yanında çok az kalır. Ayrıca bu tür işlemlerden elde edilen kazancın faiz parasından ayrı bir hesabının yapılmaması, onun faizli paradan ayrılmasını imkânsız hale getirmektedir. Netice itibariyle, faizsiz işlemlerden kazanılan o az miktardaki para da faiz kazancı içinde kaybolmakta ve faiz hükmünü almaktadır. Zira hüküm çoğunluğa göredir.

Bir başka açıdan bakıldığında, banka promosyonların şüpheli olduğu söylenebilir. Çünkü faizli sistemden gelen bir paradır. Doğrudan faiz olmasa bile, faizli sistemden gelmesinden dolayı şüpheyle karşılanmalıdır. Böyle durumlarda ise şüpheli şeylerden kaçınmak ve tedbirli olmak esastır. Dolayısıyla bu açıdan da promosyonların alınması caiz olmayacaktır.

Maaşların, memurların istekleri dışında bankaya yatırılmış olmasının, bahsettiğimiz hükümlere bir tesiri yoktur. Çünkü maaşın faizli bankaya yatırılmasından dolayı memurun herhangi bir kaybı veya onun bir hakkının gasp edilmesi söz konusu değildir. Ayrıca promosyonu kullanmak için genel itibariyle bir hayatî zaruret de bulunmamaktadır. Çünkü her memur ne kadar maaş alacağını bilir ve aylık hesabını ona göre yapar. Bu da, normal hayatın dışında bir zarureti netice vermez.

Bir insan zaruret içerisinde olduğunu düşünüyor ve promosyonu kullanmak istiyorsa, bu kendi tercihi olacaktır ve yaptığı iş, zaruret anlayışındaki isabete göre hüküm alacaktır. Böyle bir kimseye, aldığı o promosyonu yiyecek, içecek ve giyecekte değil, vergi ödemelerinde kullanması tavsiye edilir. Nitekim günümüzde bazı hocalarımız tarafından bu yönde tavsiyeler yapılmaktadır.

Promosyonun alınmadan bankada bırakılması da tavsiye edilmez. Çünkü alma hakkı verilmiş bir paranın faizli bankada bekletilmesi, faize yardım etme manasına gelecektir ki bu da ayetin hükmüyle haramdır: Allah Tealâ Kur’an’da şöyle buyurmaktadır: وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ “Günahta ve düşmanlıkta yardımlaşmayın.”[1]

Netice itibariyle banka promosyonlarının yeme, içme ve giymede kullanması caiz değildir. Bununla beraber bankada bırakılması da doğru görülmemektedir. Bu yüzden promosyonlar alınmalı ve bazı uygun yerlerde kullanılmalıdır. Bu uygun yerlere misal olarak, vergi ödemelerini ve faiz borçlarını verebiliriz.  Evet, promosyon parası, ev, araba vs. vergilerinde ve oluşmuş olan faiz borçlarında kullanılabilir.


[1] Maide Suresi, 5/2.

Etiketler:

Bütün Sorular

Sitemizdeki bütün soruları aynı anda görmek isterseniz

Bir Ayet

85|2|O vaat olunan güne,
Sura 85