Teklifi ma la yutak kaidesini nasıl anlamak gerekir?

Print this pageEmail this to someoneTweet about this on TwitterShare on Facebook0Share on Google+0

Açıklama: Bazılarının din kimseye gücünün üstünde yük yüklemez diyerek” dini emirlerde gevşeklik gösterdiklerini görüyoruz. Dinde bir asıl olan bu kaideyi nasıl anlamalıyız?

“Hiçbir insana gücünün üstünde yük yüklenilmez” prensibini iyi anlamak lazımdır. Bu prensibi, tembelliğe ve gevşekliğe paravan olarak kullanmak sadece bir aldanmışlık olur.

Cenâb-ı Hakk insanlara neyi emretmiş ve onları neden menetmişse bunların hepsi bu prensip çerçevesi içinde olmuştur. Öyleyse çerçeveyi aşmak kat’iyen doğru değildir.

Diyelim ki, bir insan ayakta namaz kılamıyor. Din, onun oturarak namaz kılmasına cevaz verir. Aynı şahıs oturarak da namaz kılamıyorsa namazını yatarak veya başıyla ima etmek suretiyle eda eder. Keza bir insanın su ile abdest alması mümkün değilse veya suya kavuşmak onun takatini aşıyorsa, o insanın teyemmüm etmesinde hiçbir sakınca yoktur. Hatta abdest veya guslünü su ile alsa ve bundan dolayı da zarar görse veya telef olsa, durumuna göre o insan mesul bile olabilir.

Efendimiz döneminde, bir seriyyede ashabtan biri kafasından yara almıştı. Gusletmesi gerektiğinde arkadaşları ona gusül etmesini söylediler. O da boy abdesti aldı. Hastalığı birden şiddetlendi ve vefat etti. Dönüşte durum Efendimiz (sav)’e anlatılınca Allah Rasûlü, ona bu teklifi yapanlara karşı ciddi şekilde celallendi ve “Arkadaşınızı öldürdünüz” buyurdu. Çünkü dinî ölçüler içinde onun gusül abdesti almaması lazımdı. Ve o teyemmümle iktifa etmeliydi.

Görülüyor ki, İslâm hiç kimseye gücünün üstünde bir yük tahmil etmiyor ve herşeyi insan gücüne göre sistemleştiriyor. Hatta, “Zaruretler mahzurlu şeyleri mübah kılar” prensibiyle bu duruma esneklik de kazandırıyor. Ancak zaruretinin çerçevesini de yine bizzat kendisi belirliyor. Durum böyle olunca, şahısların kendi heva ve heveslerine göre zaruret icad etmeleri ve kendi icad ettikleri zarurete binaen bazı emir ve nehiyler karşısında gevşek davranmaları da asla söz konusu değildir. Su-i istimale açık bu türlü durumlarda ferd kanaat-ı vicdaniyesiyle yanlışlıkları aşar.

M. Fethullah Gülen

Etiketler:

Bütün Sorular

Sitemizdeki bütün soruları aynı anda görmek isterseniz

Bir Ayet

5|25|Şöyle yakardı Mûsa: "Rabbim! Nefsimle kardeşimden başkasına söz geçiremiyorum. Artık sapıklar topluluğu ile bizim aramızı ayır!"
Sura 5