Soru Detayı: Uzun vadeli olarak taksitle ev, araba vs. alınması durumunda yüklü bir borcun altına girilmiş oluyor. Zekat hesaplanırken bu borçları eldeki paradan düşebilir miyiz?
Zekat hesaplanırken düşülecek borçlar, “vadesi gelmiş borçlar” olarak kayıtlanır. Uzun vadeli borçlar, aylık/yıllık normal giderler gibidir, eğer kişi bunları -mesela aylık- normal geliriyle ödüyorsa, o, aylık giderler içerisinde değerlendirilir. Zekattan düşülecek borç, vadesi gelmiş, şu an ödenmesi gereken borçtur.
Şu kadarı da var ki, kişi hem borç miktarını zekattan düşüp hem de borcunu ödememezlik yapmamalıdır. Efendimiz Sallallahu aleyhi vesellem, Buhari ve Müslim’in rivayet ettiği bir hadis-i şerifte, “Ödeme gücüne sahip olduğu halde kişinin borcunu ertelemesi zulümdür.” buyururlar. (Buhari, hadis no: 2400; Müslim, hadis no: 1564)
Borcun zekattan düşülmesinin mantığı şudur: Zekat, kişinin tam olarak mülkiyetindeki maldan verilir. Borç ise kişinin elinde bulunmakla birlikte aslında başkasının malı olan miktardır, dolayısıyla onun zekatının verilmesi gerekmez.
Özetle, uzun vadeli olarak taksitle alınan şey ne olursa olsun onları eğer kişi normal aylık geliriyle ödüyorsa, o, yiyecek, kira vs. gibi aylık gider kalemlerinden biri olarak kabul edilir ve zekattan düşülmez. Daha açık ifadeyle zekat hesaplamasında bu tür borçlar borç olarak kabul edilmez. Bunun dışında kişinin vadesi gelmiş borcu varsa ve ödeme gücü de varsa onu zekattan düşebilir ama hemen ödemelidir.
