Soru Detayı: Namazda iradi olarak bir şeyler düşünmek ve kurgulamak namazın sıhhatine mâni midir? Diğer rükünler namazın şartlarına uygun olsa namazda iradi dünyalık meseleler düşünmenin hükmü nedir?
Öncelikle unutmamak gerekir şeytan insanın namazından çalmak için devamlı bir şekilde çalışır.
“Namaz için ezan okunduğu zaman, şeytan ezanı duymamak için arkasını dönüp ses çıkararak kaçar. Ezan bitince tekrar geri gelir. Namaz için kamet edilince yine arkasını dönüp kaçar. Kamet bittiğinde yine gelir ve kişi ile nefsi arasına sokulur ve ona: Filân şeyi hatırla, filân şeyi hatırla diyerek, namazdan önce aklında olmayan şeyleri hatırlatır da, neticede insan kaç rek’at namaz kıldığını bilemez olur” (Bkz. Buhârî, Ezân 4; Müslim, Salât 19.)
Kişiye düşen şey, namazını ikâme etmeye çalışması, (Detaylarını aşağıdaki linkte bulabilirsiniz) başka düşüncelere dalmamaya gayret göstermesidir. Ancak, bu her zaman mümkün olmayabilir.
Namazda insanın aklına bazı şeylerin gelmesi, her zaman ve herkes için kaçınılması mümkün olan bir durum değildir. Zira bu tür durumların çoğu, insanın kendi iradesi dâhilinde gerçekleşmez; kişi istese de bunlardan tam olarak kaçınamayabilir. Üstad Bediüzzaman’ın ifadesiyle;
‘O çirkin sözler, senin kalbinin sözleri değil. Çünkü senin kalbin ondan müteessir ve müteessiftir.’ (Sözler).
Şayet durum böyleyse, genel bir ilke olarak şu söylenebilir: Namaz esnasında akla bazı şeylerin gelmesi veya insanın bazı düşüncelere dalması normaldir ve bu durum namazın sıhhatine zarar vermez. Bu hususta dikkat edilecek nokta; böyle bir durum fark edildiğinde, mümkün olduğunca söz konusu düşüncelerden sıyrılıp namaza odaklanmaya çalışmaktır. Zira insan, namazda Allah’ın huzurundadır.
Ancak burada şunu da akılda tutmak gerekir: Kişinin kendi iradesi dâhilinde gerçekleşmeyen veya iradi bir eylemine dayanmayan şeylerle çokça meşgul olması, zamanla vesveseye kapı aralayabilir. Dolayısıyla namaza konsantre olmaya çalışmakla birlikte, aşırı titizlik göstermekten de kaçınılmalıdır.
Bu ifade edilenlerin aksine; gayri iradi değil de bilinçli ve kendi isteği ile bir kimsenin aklını namaz dışında bazı şeylerle meşgul etmesi; düşünmesi, kurgulaması, onlara dair plan programlar yapması durumunda şeklen bir namaz kılınıyorsa da kılınan namaz, namaz olma vasfını yitirmiş sayılır. Bu durumda, onu iade etmek en doğrusudur.
**
Linkteki dosyaya göz atabilirsiniz.
