Borçlunun borcunu inkâr ettiği durumda, bu alacağın zekâtı düşer. Çünkü tahsil edileceğinden ümit kesilen bir mal yok hükmündedir. Ancak günümüzde olduğu gibi, kişi bu alacağını senet, kefil vb. gibi yollarla …

Genel olarak malı nisap miktarının altına düşürecek borç zekâta mani olur. Yani kişi nisap miktarı mala sahip olsa bile, eğer borçları çıkarıldığında, elinde bulunan mal nisap miktarından aşağı düşüyorsa bu …

Zekât farz olduktan sonra borçlanan bir kişi, her halükârda zekâtını vermelidir. Çünkü vermesi gereken zekât, o kişinin zimmetine borçtan önce geçmiştir.

Zekât verilmesi gereken malın artıcı, gelir getirici ve kazanç sağlayıcı vasfının bulunması gerekir. Bu, ya malın bizatihi büyümesi ve artmasıyla, ya hayvanların doğurmasıyla ya da ticaret gibi yollarla mümkün olur. …

Kural olarak zekât zengin olan kimseye gerekir. Ancak zekât verilecek zenginliğin bir ölçüsü olması gerekir. İşte zekâtı verilmesi gereken bu zenginlik sınırına “nisap miktarı” denir ve bu miktarın üzerinde olan …

Burada sene başı tabiriyle anlatılmak istenilen şey, mükellefin malının nisap miktarına ulaştığı zamandır. Dolayısıyla bu da kişiden kişiye değişir. Yani bir kişinin malı her ne zaman nisap miktarına ulaşacak olursa, …

Burada önemli olan malın sene başında ve sene sonunda nisap miktarına ulaşmasıdır. Yoksa sene içindeki dalgalanmalar zekâta mani değildir. Buna göre sene başında nisap miktarına ulaşan bir mal, sene içinde …

Genelde “havaic-i aslîyye” olarak görülen zarurî ihtiyaçlar arasında şunlar sayılmaktadır: Kişinin kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin iaşesi, giyim ve ev eşyaları, ikamet edilen ev, binek aracı, sahip olunan kitaplar, …

Farklı cinsteki malların zekatının ayrı ayrı verilmesi gerekir. Örneğin; 200 gr. altını olan bir kişi, ayrıca 40 koyun satın alacak olsa, bunların üzerinden bir sene geçmedikçe zekâta tabi olmazlar. Zekâta …

Niyetin dil ile söylenmesi şart değildir. Önemli olan kalben Allah rızası için zekât vermeyi kastetmektir.

Zekât bir ibadet olduğu için ancak niyetle geçerli olur. Çünkü niyet, amelin Allah rızası için yapıldığını gösterir. Nasıl ki, niyetsiz kılınan bir namaz veya niyetsiz tutulan bir oruç kişiden bu …

Zekât ödenirken niyet edilebileceği gibi, verilmesi gereken zekât hissesi ayrılırken de zekâta niyet edilebilir. Zekât hissesi verildikten sonra yapılan niyet muteber değildir. Ancak verilen zekât malı veya parası henüz fakirin …

Değerli kardeşimiz, Böyle bir şart yoktur. Önemli olan zekât veren kimsenin niyetidir. Fakirin bunu bilip bilmemesine itibar edilmez. Hatta kişi fakirin onurunu rencide etmemek için verdiğinin zekât olduğunu gizlese, başka …

Eğer bir kimse, başkası adına onun haberi olmaksızın zekât verse, sonra da kendisi adına zekât verdiği kişiye bunu söylese, o da bunu kabul etse bu o kişinin zekâtını düşürmez. Bu …

Zekât bir ibadet olduğuna göre, muteber olan ibadeti yerine getiren kimsenin niyetidir. Buna göre niyet etmesi gereken kişi müvekkil yani mal sahibidir. Mal sahibi niyet ederek malını vekile teslim ettikten …

1- Altın, gümüş, para ve hisse senetleri 2- Ticaret malları 3- Hayvanlar 4- Toprak Ürünleri 5- Define ve Madenler 6- Gayri menkuller 7- Fabrika ve sanayi tesisleri 8- Nakil vasıtaları

Kişi, borcunu doğrudan zekât yerine sayamaz. Çünkü zekâtta niyet ve temlik (malı karşı tarafın mülkiyetine geçirme) şarttır. Alacağın zekât yerine sayılmasıyla bu iki şart da yerine gelmemiş olur. Ancak alacaklı …

Altın ve gümüş haricinde diğer değerli taşlardan imal edilmiş ziynet eşyalarından zekât verilmesi gerekmez. Çünkü bunlar zekâta tabi olan mallardan değildir. Ancak kişi bu gibi mücevheratı ticaret için elinde bulunduruyorsa, …

Günümüzde en önemli alış-veriş ve ticaret aracı olan paralar da zekâtı verilmesi gereken mallar arasındadır. Paraların gerek nisap miktarı gerekse verilmesi gereken zekât miktarı altın ve gümüşle aynıdır. Buna göre, …

Bir malın ticaret eşyası kategorisine girmesi için, ticaret niyetiyle elde bulundurulması ve fiilen satışa arz edilmiş olması gerekir. Buna göre ticaret niyetiyle satın alınmamış olan, depoda veya başka bir yerde …

Hisse senedi herhangi bir şirketteki ortaklık payını belirleyen bir belgedir. Çeşitli şirket ve guruplar tarafından çıkarılıp menkul kıymetler borsasında alınıp satılan hisse senetleri ticaret malı gibi olduğundan, bunların değerleri üzerinden …

Alış-veriş merkezleri veya değişik ürünler satan mağazaların yaptıkları iş ticarettir. Bunların sahip oldukları bina ve içindeki demirbaşlar zekâta tabi değildir. Ancak ticaret malı olması hasebiyle sahip oldukları ürünler ve bunlardan …

Hayvanlar altın, para veya ticaret malları gibi olmayıp her bir grup hayvanın kendilerine mahsus nisap miktarları ve zekâtları vardır. Buna göre en az 5 devesi veya 30 sığırı veya 40 …

Zekâta tabi olan hayvanlara eklenecek aynı cins hayvanların üzerinden bir sene geçme şartı aranmaz. Onların asıl hayvanlara tabii olarak zekâtları verilir. Yani zekat nisabına ulaşan sayıda hayvanı olan kimsenin aynı …

Hadis-i şeriflerde, zekât verilmesi gereken hayvanlar ve bunların zekât miktarları tafsilatıyla ele alınmıştır. Asr-ı saadette olduğu gibi, o günden bugüne kendisinden en fazla istifade edilen ve en çok yetiştirilen hayvanlar …

Toprak ürünlerinin zekâtında bir yıl geçme şartı yoktur. Ürün elde edilir edilmez zekâtı verilmelidir. Zekâtı verilen ürün sahibinin elinde kaç yıl beklerse beklesin ikinci kez zekâta tabi olmaz. Diğer yandan …

Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) muhtelif hadis-i şeriflerde ziraî mahsullerin zekâtını açıklamıştır. Hadis-i şeriflerde şöyle buyrulmak suretiyle duruma göre toprak ürünlerinden onda bir (1/10) veya yirmide bir (1/20) zekât …

Hanefî mezhebinde tercih edilen görüşe göre, toprak ürünlerinde nisap şartı aranmaz. Elde edilen mahsul az olsun çok olsun zekâtının verilmesi gerekir. Bu, Ebû Hanife’nin görüşüdür. İmam Ebû Yusuf ve İmam …

Hanefî mezhebine göre, gübre, mazot, ilaçlama, işçilik vb. gibi toprak için yapılan masraflar hesaba katılmadan (ayrılmadan) zekât verilir. Ancak çağdaş İslâm âlimlerinden bazıları, günümüz şartlarını göz önünde bulundurarak topraktan ürün …

İmam-ı Azam topraktan elde edilen her tür zirai ürünün zekâtının verileceğini söylemiştir. Dolayısıyla sadece buğday, arpa gibi hububat değil, meyve ve sebzeler de zekâta tabi ürünlerdir. Ancak kişinin bir çabası …

Madenler zekâta tabii olmalarına göre üç guruba ayrılmıştır: Altın, gümüş, demir, bakır vb. gibi ateşte eritilip kalıba dökülebilen katı madenler. Kireç, elmas, yakut vb. gibi ateşte yumuşatılıp eritilemeyen katı madenler. …

Defineler için nisap sınırı olmadığı gibi, üzerinden bir yıl geçmesi şartı da aranmaz. Bulunan miktar üzerinden beşte bir oranında zekât verilir. Bu hüküm İslâm öncesi döneme ait defineler için geçerlidir. …

Öncelikle kişinin bu evleri hangi niyetle elinde bulundurduğuna bakılır. Eğer, bunları da kullanmak için elinde bulunduruyorsa, bunlar zekât malı olmadığı için zekâta konu olmazlar. Meselâ, kişinin kendi oturduğu evinden başka, …

Kişinin kendi oturduğu ev aslî ihtiyaçlarındandır, bunun için zekât vermesi gerekmez. Bunun dışında evi varsa bakılır; eğer bu kimse ticaret amacıyla bu evleri elinde tutuyorsa bunların aslî değeri üzerinden zekât …

Gerek yük gerekse yolcu taşımacılığında kullanılan nakil vasıtalarının gelirleri üzerinden kırkta bir oranında zekât verilir. Buna göre, şehirlerarası veya şehir içi yolcu taşıyan otobüs veya minibüslerle, yük taşımacılığı yapan kamyon …

Memur maaşları ve işçi ücretlerinin yanında, mühendis, avukat, terzi, marangoz, berber vb. gibi serbest meslek sahiplerinin de elde ettiği kazançlar şartları gerçekleştiğinde zekâta tabii olur. Aslî ihtiyaçlar ve borçlar düşüldükten …

Gerek âyette geçen وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا “ve’l-âmilîne aleyhâ” ifadesinden, gerekse Allah Resûlü’nün (sallallâhu aleyhi ve sellem) bu alandaki uygulamalarından anlaşıldığı kadarıyla, zekât adına çıkarılan para ve emtianın yerlerine ulaştırılması, bir merkez tarafından …

Toplanılan zekâttan hak kazanan kesimler arasında yerini alanlardan biri de, müellefe-i kulub olarak zikredilen ve İslâm’a karşı yumuşamaları ve kalblerinin kazanılması beklenen şahıslardır. Bu sınıf insanları, durumlarına ve kendilerine yaklaşımdaki niyete …

Borçluya zekât verilmesinin bir şartı da borçlunun borcunun helal yollardan meydana gelmiş olmasıdır. Yani haram yollardan borçlu duruma düşen kimseye zekât verilerek onun borcunu ödemesine yardım edilmez.

Buradaki ölçümüz şudur. Eğer borçlarını ödedikten sonra elinde kalan malları nisap miktarını geçmiyorsa, bu kişiye zekât verilebilir. Ancak borçlarından fazla olarak elinde nisap miktarından fazla malı varsa, bu kişi zekât …

Ayette geçen “Allah yolunda olanlar” ibaresi herhangi bir kayıttan azade olarak mutlak bir ifadeyle gelmiştir. Bu kavramın yorum ve açıklamasında bir ittifak ve icma olmadığına göre, “fi sebîlillah” ifadesinin dinin …

Kişinin zaten bakmakla sorumlu olduğu yakın akrabasına zekât vermesi ondan zekât mükellefiyetini düşürmez. Çünkü bunlara verdiği zekâtın faydası yine kendisine dönecektir. Bir de kişinin aynı çatı altında yaşadığı yakın akrabasına …

Yolculuk esnasında maddî imkânları kalmayıp yoluna devam edemeyen kimseler de kendilerine zekât verilecek guruplar arasındadır. Zengin olup olmadıklarına bakmaksızın, yollarına devam edebilmeleri ve memleketlerine ulaşabilmeleri için gereken harcamalar, bu kişilere …

Zengin kimselerin henüz buluğ çağına girmemiş küçük çocuklarına da zekât verilmez. Çocuğun babasının idaresinde olup olmaması önemli değildir. Ancak büyük çocuğuna zekât verilebilir. Bir çocuğun annesinin zengin olmasına itibar edilmez. …

Zekât verilmesi gereken kimseler Müslümanlardır. Müellefe-i kulûb kavramı içinde değerlendirilecek kimseleri istisna tutarsak, gayr-i Müslimlere zekâttan bir pay verilmez. Ancak zimmî olarak içimizde yaşayan yani bize düşman olmayan gayr-i müslimlere …

Burada önemli olan kişinin zekâtını vermeden önce gerekli araştırmayı yapmasıdır. Buna göre gerekli araştırmayı yaptıktan sonra zekâtın sarf yerlerinden olmayan bir guruba zekât verdiği ortaya çıksa bile, o kişinin zekâtı …

Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) bir hadis-i şeriflerinde “Sadaka, ne zengine ne de sağlığı-sıhhati ve gücü-kuvveti yerinde olan kimseye helâl değildir” (Tirmizî, Zekât 23; Ebû Dâvûd, Zekât 23) buyurmuşlardır. …

Peygamber Efendimiz’e (sallallahu aleyhi ve sellem) hangi sadakanın daha faziletli olduğu sorulduğunda “Ramazan’daki sadaka” (Tirmizî, Zekât 28) cevabını vermiştir. Günümüzde de genellikle Müslümanların zekâtlarını Ramazan ayında verdiklerine şahit oluyoruz. Kişinin …

Fukahâ zekât farz olduktan sonra bunu ödemeyip geciktiren kimsenin günahkâr olacağını söylemiştir. Bu mesele Hanefî mezhebinde tahrîmen (harama yakın) mekruh olarak görülmüştür. Hatta üzerine farz olmuş olan zekâtını vermeyen kimsenin …

Zekâtın farz olmasının şartlarından biri de, zekât malının üzerinden bir sene geçmesidir. Ancak bu durum bizim zekâtımızı daha önce vermemize engel değildir. Hatta hesaplayarak gelecek senenin zekâtını bile bu seneden …