İslâm dini insan haklarına bütün yönleriyle son derece önem vermiş ve bu hakların gözetilmesini emretmiştir. Allah (celle celâluhû), Kur’ân-ı Kerîm’de mealen şöyle buyurmaktadır: Diğer bir âyette de şöyle buyrulur: Her …

Haklar, temel İslâm eserlerinde işlenilen konulara göre çok değişik sınıflandırmalara tabi tutulmuştur. Mesela, İslâm Hukuku (Fıkıh) ilminde haklar bölümlere ayrılmış ve şöyle denilmiştir: Tamamıyla Allah hakkı kabul edilen insan fiilleridir …

Büyük İslâm âlim ve düşünürü İmam Gazali (ks), müslüman olanların diğer müslümanlarla ilişkilerinde söz konusu olabilecek genel hakları şöyle sıralamaktadır: (İmam Gazali, Kimya-yı Saadet) Kardeşlik Haklarına Riayet Etmek Eliyle ve …

Berre’nin Berra şeklinde “ra” çekilmeden okunması da mümkündür. Zira Arapça’da “ra” harfine üstün harekesi geldiğinde kalın okunur. Yani berra ismiyle berre ismi aynı manadadır. “el-Berrâu” şeklinde yazılıp Berrâ diye okunan …

Soru Detayı: Bazı kimseler, karanlıkta önünden kara kedi geçerse ve bakarsa başına kötü bir olay geleceğine, Allah’ın bununla o kişiyi uyardığına ve onun dua etmesini istediğine inanıyorlar. Böyle bir inanış …

Soru Detayı: Çok günah işledim, her türlü bataklığa battım. Yalan yere yemin, içki, kumar vs. Şimdi çok pişmanım. Ne yapmalıyım, ne tavsiye edersiniz? Birincisi, günahlarınızı insanlara açık açık söylemeyin. Allah’ın …

Hz. Ali efendimiz radıyallahu anh, Hz. Fatıma validemiz hayattayken evlilik yapmamış ancak onun vefatından sonra evlenmiştir. Kaynaklarda belirtilen evlilikleri aşağıda belirtilmiştir. Hz. Ali’nin (r.a) çocukları konusunda de­ğişik rivayetler bulunmaktadır. Genel …

Hazreti Pîr, Risale-i Nur’un değişik yerlerinde iştirak-i a’mâl-i uhreviye meselesini net bir şekilde ortaya koymuş; hizmet-i imaniye ve Kur’âniyedairesi içinde yer alan kişilerin her birinin, umumun kazandığı sevaplara ortak olacağını …

Bediüzzaman Hazretleri için bütün Kur’ân’ı tek bir sayfa gibi görebilen, Kur’ân’ın neresinde ne var bilen, ayetlerin birbiriyle irtibatlarının yanında kelimelerin bile bir irtibatı olduğunu eserleriyle ortaya koyan âlimdir diyebiliriz. Tarihçe-i …

Kaçırılan razı değilse, kız kaçırma caiz değil, haramdır. Kız kaçırma haramdır derken başına “kaçırılan kız razı değilse” demek zorunda kaldık. Çünkü herhangi bir sebeple normal yoldan evlenemeyen kişilerin böyle bir …

Şıkşıkıyye hutbesiyle alakalı olarak Zehebî, bu hutbede bazı sahabelerin lanetlenmesi ve onların şahsiyetlerinin zedeleyen ifadelerin bulunması, bir çok yerinde edebî üsluba uymayan ifadelerin bulunmasından dolayı bu hutbenin Hz Alinin belagat …

Üstad Hazretleri, Sözler kitabının sonundaki Lemeât bölümünde şöyle diyor: Önce sadeleştirilmiş halini verelim: Dikkat edilecek olursa, burada ilim için yedi tane mertebe sayılmaktadır: 1. Tahayyul, 2. Tasavvur, 3. Taakkul, 4. …

Soru Detayı: Bilimsel makaleler, Allah’ın yeryüzünde yaratıp, işlettiği kanunları anlatsa da genellikle imanı arttıran, insanı Allah’a yönlendiren bir konu ve içeriğe sahip olmuyor. Bilimsel makaleleri sadaka-i cariye kapsamında değerlendirmek mümkün …

Soru Detayı: Bir arkadaşımın elinde gördüğüm bir risale var: 29. mektubun 2. makamı Rumuzat-ı Semaniye isimli kitab. Bu kitap gerçekten varmıdır? Üstad Hazretlerinin yazıp da 29. Mektub’un Sekizinci Kısmı olarak …

Mesîh, Hazreti Îsâ aleyhisselâmın isimlerinden biridir. Îsâ aleyhisselâma; her türlü günâhtan korunmuş olması; dokunduğu hastaların Allah’ın izni ile şifa bulması; yeryüzünde çok seyâhat edip sesini-soluğunu her tarafa duyurması sebebiyle bu …

İktisat risalesini 12. Lema’yla beraber okumak lazım. Orada sizin cevabınız daha açık yer almaktadır. Üstad Hazretleri, orada şöyle diyor: Evet, burada da zikredildiği üzere, garanti altında olan rızık 40 gün …

Hadis diye Allah Resûlü’ne isnat edilen bu söz, Efendimiz’in sözü değildir. Ancak bu lafızlarla olmasa da, buna benzer ifadelerle, meselâ, “hiç ölmeyeceğini zanneden biri gibi çalış. Yarın ölecek biri gibi …

Öncelikle şunu ifade etmeliyim ki, Mehdi ve Mehdi’den sonra zuhur edecek şahıslar her hâlde birer şahs-ı mânevî olarak vazife yapacaklardır. Mehdi’nin zuhuruyla alâkalı sahih kaynaklarda pek çok hadis vardır. Bu …

Siyasî bir fikre katılma bazen bir vazife olabilir. Toplumun kaderini belirlemede her mü’min behemehâl reyini kullanmalıdır. Zira bu, vatanî bir vazifedir. Bir mü’min, seçimlerde kendisine düşen vazifeyi yapmazsa, Allah indinde …

Soru Detayı: “Bu zaman, cemaat zamanıdır. Ehemmiyet ve kıymet, şahs-ı mânevîye göre olur. Maddî, ferdî ve fânî şahsın mahiyeti nazara alınmamalı.” (Bediüzzaman, Kastamonu Lâhikası) sözü şahs-ı mânevîyi teşkil eden zatların …

İnsan, Cenâb-ı Hakk’ın esmâsının nokta-i mihrakiyesidir. Kâinata dağılan esmâ-i ilâhiye, insan mahiyetinde belli bir noktaya tevcih edilmiştir. İnsan, bin bir esmâ-i ilâhiyenin cilvegâhı veya kısm-ı âzamının tecellî ettiği bir varlıktır. …

Günümüzde ilmi baş tacı edip her şeyi ona bağlayan bir kısım materyalistler olduğu gibi, müspet ilimlerin hiçbir şey ifade etmediğini ve bir işe yaramadığını iddia eden cahil ve mutaassıp insanlar …

Soru Detayı: Bilhassa son asırlarda insanlık âleminde büyük karışıklıklar ve ihtilâller olmuştur. Bunları meydana getiren içtimaî hastalıklar nelerdir? Bu tür karışıklıkların başında akide (inanç) sakatlığı, din adına şüphe ve tereddütler …

Büyüklerimizin ortaya koydukları bir kaidedir bu. “Zulüm devam etmez, fakat küfür devam edebilir.”[1]Bkz.: el-Münâvî, Feyzu’l-kadîr 2/107. Soruda ifade edilen sözün mânâsına yakın, Hz. Ali’ye nispet edilen şöyle bir vecize vardır: …

Bu mesele tefsir imamları arasında farklı anlaşılmıştır. Bir grup müfessirîn, Hz. Âdem’in yeryüzünde farklı bir buudda yaratıldığı, diğer bir grup ise öteki âlemdeki Cennet’te yaratıldığı şeklinde mütalaada bulunmuşlardır. Hz. Âdem …

Dünyada Hz. Âdem’den evvel canlılar olduğu gibi Cennet’te de Hz. Âdem’den evvel kuşlar, hevam ve haşerat gibi canlılar vardı. Çok zayıf rivayetlerde şeytanın yılanın ağzına girdiğinden bahsedilmektedir.[1]es-Sa’lebî, el-Keşf ve’l-beyân 1/183; …

Soru Detayı: İnsan spermden sonra devre devre gelişip dünyaya geliyor. Acaba Hz. Âdem önce makro olarak bütün cihazatıyla yaratıldıktan sonra ruh üflenerek mi yaratıldı? Yoksa Hz. Âdem de insanın yaratılış …

Doğrusunu Allah bilir fakat bu konuda akla gelen şudur: Hz. Âdem’in (aleyhisselâm) yaratılış keyfiyeti, –Kur’ân’daki âyetler ve sahih hadislerin ışığında– bir balçıktan alınıp hamur veya belli bir protein çorbası şekline …

Hz. Âdem’den sonra dillerin nasıl meydana geldiğine dair elimizde net bir bilgi mevcut değildir. Tarih ve siyer kitaplarında, hususiyle de mevsuk dinler tarihinde Hz. Âdem ve Hz. Âdem’den sonraki nesillerin, …

Kur’ân-ı Kerim, hilkatin Zât-ı Ulûhiyet’e delil olduğunu ifade ettiği gibi renklerin, simaların, ellerin, ayakların, lisanların, lehçelerin, mahreçlerin hatta fonetiğin de Allah’ın yaratmasıyla olduğunu belirtmektedir. (Bkz.: Rûm sûresi, 30/22; Fâtır sûresi, …

Allah (celle celâluhu), renk ve şekilleri varlığına bir delil olarak Kur’ân-ı Kerim’de ifade buyurmaktadır. Hz. Âdem’in (aleyhisselâm) yeryüzünde ne zaman zuhur ettiğini bilemiyoruz. Talmut yazarları Hz. Âdem’in altı veya yedi …

Melâmîlik mutasavvifîn yollarından bir yolun adıdır. Bazı sofiye, bunun da diğer tarikatlar gibi müstakil bir tarikat olduğunu söylerler. Melâmî olarak bilinen meşhur ve mümtaz sima Abdulaziz Mecdi Efendi “Melâmîlik diye …

Soru Detayı: Cenâb-ı Hakk’ın bize ihtiyacı yoktur. Öyleyse çok yönüyle çirkin, fena şeyleri yapan nev-i beşerin yaratılmasında ne hikmet vardır? Allah (celle celâluhu), yaratma işinde pek çok maslahata ve umumî …

Vesvese, tereddüt, kafa karışıklığı itikatta ve amelde işin mahiyet-i nefsü’l-emriyesine aykırı mülâhazaların hayale, tasavvura musallat olması demektir. Bazen itikatta ve ibadette olduğu gibi bazen de insanın aile hayatıyla alâkalı meselelerde …

Zenginlik ve hoşsohbet olma gibi hususlar, zâhiren insanın diğer insanlar üzerinde fâikiyetini işaretlediği bir gerçektir. Halk böyle bir kişi hakkında hüsnüzan edebilir, o da bu hüsnüzanna itimat edip bel bağlayarak …

Soru Detayı: “Bismillâh ile başlanmayan her önemli iş güdüktür (hayrı kesiktir).”[1]Bkz.: Hatîb el-Bağdâdî, el-Câmi’ li ahlâki’r-râvî ve âdâbi’s-sâmi’ 2/69-70; el-Gazzâlî, İhyâu ulûmi’d-dîn 1/206. hadisi ile “Elhamdülillâh ile başlanmayan her önemli …

Bu soruya latîfemsi bir ifadeyle cevap verecek olursak şöyle denebilir: Böyle bir kimse rüya sahabisi olur, hakikî sahabi olmaz… Efendimiz’i (sallallâhu aleyhi ve sellem) rüyada görmek, muhakkak bir hayır ve …

Soru Detayı: Günümüzde İslâm’a hizmet için yola çıkmış pek çok grup, cemaat, parti, dernek var. Bütün bunların üstünde en Muhammedî hizmet yolu hangisidir? Daha çok hizmetlerimizi hangi noktada yoğunlaştırmalıyız? Yoksa …

Füyûzât hisleri dediğimiz husus, bizim terminolojimizde, muhabbetullahın neticesi olarak, Rabbimiz’den bazen bir vâridât hâlinde bazen de bir inşirah olarak gelen, tarifi oldukça zor bir hâlet-i ruhiyedir. İmandan ruhanî zevklere uzayan …

Soru Detayı: Gaye-i hayal ne demektir? Bugünün Müslümanı için gaye-i hayal ne olmalıdır? Nisyan basarsa, niçin zihinler enaniyet kesilir ve hedefe ulaşılamaz? Sorunun sonunda ifade edilen söz, bir vecizenin mânâsından …

Bilindiği gibi akıl, ilmin sebeplerinden sadece biridir. Bu itibarla da akla dayalı hareketlerde, hata yapmamak hemen hemen imkânsız gibidir. Akıl, vahyin referanslarıyla değerler üstü değerlere ulaşır ve Allah’a (celle celâluhu) …

Bu hadis, kaynaklarda değişik şekillerde geçmektedir: “İnnallahe halaka âdeme alâ sûratihî – Allah, Âdem’i kendi sûretinde yarattı.“; “İnnallahe halaka’l-insane alâ sûrati’r-rahmân – Allah, insanı Rahmân sûretinde yarattı.“; “La takbahu’l-veche feinne’bne …

Allah’ın dinine hizmet yolunun çeşitli dönemeç ve virajlarında, insanı hizmet duygu ve düşüncesinden alıkoyan engeller çıkıp onun önünü kesebilir. Meselâ, gençlik yıllarında hevesat-ı nefsaniye, bir dev gibi insanın karşısına dikilip …

Soru Detayı: Millet menfaatlerinin politik mülâhazalara feda edildiği, şahsî çıkarlar uğrunda gelecek nesillerin dünyasının yıkıldığı günümüz toplumunda taban olarak, hasbelkader idareci konumunda bulunan büyüklerimize karşı tavrımız nasıl olmalıdır? Bazen sorduğumuz …

Evet, kulluk bir imtihandır. Bizler dinimize hizmet etmeyi dahi bir imtihan sırrı içinde değerlendiriyoruz. Cenâb-ı Hak, imtihanlara karşı ne kadar sabır ve mukavemetimiz olduğunu bizlere göstermek için bizi bu dünyaya …

Kelime itibarıyla hesap görme, hesaplaşma, kendi kendini sorgulama mânâlarına gelen muhasebe; mü’minin, her lahza iyi-kötü, doğru-yanlış, sevap-günah nevinden yaptığı bütün amellerini gözden geçirip, hayır ve güzellikleri şükürle karşılaması; inhiraf ve …

Türk atasözleri arasına girmiş Hayâlî’ye ait bir söz vardır: “O mâhiler ki deryada yaşar deryayı bilmezler.” Günümüzde belli rahatlıklar içinde iman ve Kur’ân hakikatlerine uyananlar, içinde bulundukları zaman diliminin dışını …

Müspet hareketin, okuduğumuz ve az dahi olsa âşina olduğumuz kitaplar ve bize ait terminoloji açısından mânâsı şudur: Müspet hareket, insanın, “Benim yolum, hizmet metodum güzeldir.” duygu ve düşüncesiyle mesleğinin muhabbetiyle …

Maddecilik, Karl Marks’a mahsus bir düşünce değildir; o, ta ilk devirlerden bu yana kendisini yer yer hissettiren felsefî bir fikir akımıdır. Meselâ Epikür, bir maddeci düşünürdür. Daha ilk devirde maddeci …

Cenâb-ı Hakk’a karşı sadık bir mü’minin en iyi davranışı, Allah adına hayırhâh olmasıdır ki, bu esas, “Nasihat hadis-i şerifi”nde de vardır. O hadiste, sahabe, nasihatin (hayırhâhlığın) kim adına olması gerektiğini …