Üç ayların ikincisi olan Şaban ayının on beşinci gecesidir. Berâat gecesinde, beşerin kader programı nev’inden bir İlâhî icraat yapıldığı için, bu gece Kadir gecesi kudsiyetindedir ve bütün senenin bir çekirdeği …

Dünyada adı İslâm bankaları veya faizsiz bankalar olarak geçen finans kuruluşlarının Türkiye’deki adı katılım bankalarıdır. Katılım bankalarının bazı işlemleri faize dayalı geleneksel bankalarınkilere çok benzediği, verdikleri kâr payları ile banka …

Arapça karşılığı arabûn, urbân ya da urbûn[1]Umrânî, el-Beyân fî Mezhebi’l-İmam Şâfiî, Dâru’l-Minhac, Cidde 2000, 5/111; Nevevi, el-Mecmû’, 9/335. olan ve pey akçesi, cayma parası, peşinat anlamlarına gelen kapora, terim olarak müşterinin satıcıyla …

Alışveriş yapmak, borç almak vs. suretiyle gerçekleşen borçlanmalarda, vadesi geldiği halde geri ödemenin gecikmesi durumunda, borcun hangi zamandaki değere göre ödeneceği hususu önümüzde önemli bir konu olarak durmaktadır. Öncelikle borcun …

Helal kazanç, dinimizin ortaya koyduğu ölçüler içinde elde edilen kazançtır. Kur’an ve sünnette, bir müminin hangi alanlarda ve ne tür yollarla helal kazanç elde edeceği üzerinde değişik vesilelerle durulmuş ve …

Depozito, kira sözleşmesinin başında kiracı tarafından mülk sahibine teslim edilen para veya kıymetli evraka verilen isimdir. Bunun verilmesinin sebebi, kiralama süresi içinde kiracının kiraladığı mülkiyeti sözleşme şartlarına aykırı şekilde kullanmasından …

Sözlükte mülk edinmek, mâlik olmak anlamlarına gelen istimlâk, terim olarak şahıslara ait gayrimenkullerin, sahibinin rızasına bakılmaksızın tüzel kişiliklerce bedel ödenerek kamu malı haline getirilmesidir. Arapçada istimlâk teriminin yanı sıra daha …

Selem Alış Verişinin Tarifi İslam’ın helal gördüğü akit veya alışveriş çeşitlerinden biri de selemdir. Lügatte teslim etmek, teslim olmak manalarına gelen selem, fıkıhta ücret peşin, mal vadeli olmak üzere yapılan …

Bey’ Bi’l-Vefanın Tarifi ve Çerçevesi İslâm, ticari muamelelerde faizin bütün çeşitlerini şiddetle haram kılmıştır. Dolayısıyla fakihler, taraflardan birisinin karşılıksız bir menfaat elde ettiği akitleri faize girildiği gerekçesiyle caiz görmemişlerdir. Hatta …

Tarihçesi: Mevlid, Efendimiz’in (sas) doğumuna, doğum yeri ve zamanına, Hz. Peygamber’in doğumu münasebetiyle yapılan mera­simlere verilen isimdir. Aynı şekilde yine Hz. Peygamber’in doğumunu anlatan manzum veya nesir eserlere de mevlid …

Peygamber Efendimiz’in (salat u selamların en güzeli O’na olsun) doğumu ve yeryüzünü şereflendirmesi insanlığın da yeniden doğumu ve dirilişi sayılır. O’nun doğduğu gün bizim için kutlu bir bayramdır. Bayramdır; çünkü …

Üç aylar deyince hemen aklımıza, mübarek bir zaman dilimi gelir. Bu aylar, Receb, Şaban ve Ramazan aylarıdır. En kıymetli ay, 1000 ayın (yaklaşık 84 yıllık ömrün) meyvesini, sevabını ve faziletini …

“Ey iman edenler! Sizi gayet acı bir azaptan kurtaracak, üstelik size çok kârlı bir ticaret sağlayacak bir iş bildireyim mi? Allah’a ve elçisine inanır, Allah yolunda mallarınızla ve canlarınızla mücahede …

Regâib gecesi, Recep ayının ilk Cuma gecesidir. Peygamber Efendimiz (sas)’in Allah’ın bazı çok özel fiilî tecellilerine mazhar olduğu, nuranî lütuf ve ihsanlara, semavî derecelere eriştiği bir gecedir. Kelime olarak regâib, …

Haram, fıkıh terimi olarak mükelleften yapılmaması kesin ve bağ­layıcı tarzda istenen fiili ifade eder. Genel olarak İslâm hukukçuları, bir fiilin din, can, akıl, ırz ve malı koruma şeklin­de formüle edilen …

Haram ile ilgili genel bir malûmattan sonra özellikle hangi tür kazançların haram kazanç çerçevesine girdiğini açıklamaya çalışalım. Genel itibariyle gayrimeşru kazanç yolları fıkıh kitaplarında belirtilmiştir. Buna göre, rüşvet alıp-vermek, faiz, …

Kurbanın başka beldelere gönderilmesi meselesi konu olarak fıkıh kitaplarımızda işlenmese de buna kıyas olabilecek olan “zekât ve sadakaların başka beldelere nakli” meselesi işlenmiştir. Bunun için fıkıh kitaplarımızda bu meselenin nasıl …

Türkçe’deki faizin karşılığı Arapça’da “riba”dır. Riba, lügat manasıyla fazlalık, artma, çoğalma demektir.[1]1 İbn Manzur, Lisanü’l-Arab, Dâru Sâdır, Beyrut 14/304. Istılahta ise “bedelli akitlerde, bir taraf lehine önceden şart koşulan ve karşılığı …

Faizin Çeşitleri İki çeşit faiz vardır. Borç faizi (ribe’n-nesîe) ve alışveriş faizi (ribe’l-fadl). a) Borç faizi: Ödünç, alım-satım veya daha başka bir şekilde oluşan borca karşılık ödenecek olan mal veya …

Tarifi Emek sermaye ortaklığı yani mudârebe; vurmak, yol kat etmek, yolculuk yapmak manasındaki darb kökünden gelmektedir. İslam hukukunda karşılıklı kâr paylaşımına dayalı emek-sermaye ortaklığına denir. İslam’dan önce de var olan …

Kâr Haddi İslam ekonomisini bir bütün olarak ele almak ve iktisatla ilgili her bir meseleyi bu bütünlük içinde değerlendirmek gerekir. Çünkü İslam’ın getirdiği ekonomi modeliyle diğer sistemlerin iktisadi anlayışları arasında …

Promosyon, bankacılık sektöründe geniş anlamıyla şu şekilde tarif edilebilir: Promosyonların en yaygın hali ise bankalar tarafından ilgili kurum ve kurum personeline maaşlara ek olarak ödenen ek nakit ödemelerdir. Gündelik dilde …

Mevlid; doğum vakti, doğum günü demektir. Ayrıca ‘doğuş’ manasına gelen ‘vilâdet’ kelimesi de mevlid yerine kullanılır. Mevlid-i Şerif ise Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem’in doğumu manasına gelir.. Yani Şerefli Doğum, …

Günümüzde eylem ve faaliyetleriyle bütün dünyayı ciddi şekilde huzursuz eden terör belâsı, daha çok İslam olmak üzere, din maskesini de kullanmaktadır. Bu aldatıcı metodu kullanan örgütler hem daha kolay militan …

Faiz, zengini daha zengin yaparken fakiri de daha fakir hâle getirir. Böylece her iki sınıf arasındaki uçurum her geçen gün biraz daha derinleşir. Neticede aradaki bütün köprüler yıkılır ve bu …

Hayatlarını ruhun enginliklerinde, kalbin derinliklerinde ve her zaman vicdan eksenli sürdürebilenler hep “a’lâ-yı illiyyîn”e doğru yürürler. Modern hayat, rahat yaşama imkânı ve çeşitli kolaylıklar sağlamakla birlikte, hırsa ve yarışa dayalı …

İnsan, İlâhî irade ile kul olarak yaratılmıştır; ama kendi iradesiyle kulluğunu ve o kulluktan hoşnut olduğunu ortaya koymalıdır. Yani gayr-i iradî kulluğunu, iradî kullukla derinleştirmelidir. Çünkü insan, ancak iradesiyle ortaya …

Istılahta, bir yerde bekleme, durma ve kendini bir şeye adama, vakfetme mânâsına gelen itikâf; akıl, bâliğ veya temyiz kudretine sahip bir Müslüman’ın namaz kılınan yahut ibadet yapılan bir mekânda ibadet …

Borçlanma ve borç vermeyle ilgili Kur’an ve Sünnet’te çok sayıda nass yer almış, bunlardan yola çıkan fakihler de konuyla ilgili pek çok ahkâm vaz’etmişlerdir. Konuyla ilgili olarak borç vermenin sevabı, …

Yasaklanan Alışveriş Çeşitleri: Madumun Satışı Cenâb-ı Hak, Kur’ân-ı Kerim’de faizi haram, alış-verişi ise helâl kıldığını beyan etmiştir (Bakara Sûresi, 2/275.). Söz konusu âyet-i kerime umumî lafızlarla geldiğinden, yasaklandığına dair bir …

Pek çok hadis kitabında yer alan bir rivayette, أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ بَيْعِ الْغَرَرِ “Şüphesiz Nebiyy-i Ekrem garar satışını yasaklamıştır.”[1]Buharî, Büyû’ 61; Müslim, Büyû’ 4; Ebû Dâvud, …

Akitte Cehalet Bulunması Yapılan alışverişlerde veya daha başka sözleşmelerde, hukukî işlem konusunun (mahallü’l-akd) malum (bilinen) ve muayyen (belirlenmiş) olması üzerinde hassasiyetle durulmuştur. Bu sebepledir ki, başta satım konusu mal olmak …

Satıcıyı Yolda Karşılama ve Şehirlinin Köylü Adına Satış Yapması Telakku’r-rukbân, pazar yerine mal getiren üretici veya tüccarın henüz buraya ulaşarak pazar fiyatlarını öğrenmeden önce yolda karşılanıp mallarının ucuz fiyattan satın …

Alıcı ve satıcının anlaşmaya çalıştığı veya anlaştığı bir esnada başka bir kişinin araya girerek alışverişe müdahil olması da alışverişle ilgili olarak Resûl-i Ekrem’den gelen nehiyler arasındadır. Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve …

Müşteri Kızıştırmak (Neceş) Neceş veya tenâcüş, satıcı ile alıcı arasına girerek ve kendisini alıcı gibi göstererek alıcıyı kandırıp fiyatı yükseltmeye çalışmak demektir.[1]Kâmil Miras, Tecrid-i Sarih Tercemesi, 6/457. Allah Resûlü (sallallâhu …