Peygamber Efendimiz (sav) bir hadis-i şeriflerinde altı garipten bahsetmiş, “Kur’ân-ı Kerim, zalimin kalbinde; mescid, toplantı için kullanılıp  namaz kılınmaz hale geldiğinde; yine Kur’ân, onu okumayan birinin evinde; Müslüman sâlih bir …

Soru Detayı: “Her nefis, her lahza ölümü tatmaktadır. Sonunda Bizim huzurumuza getirileceksiniz.” (Ankebût, 29/57) ve “Ey iman edenler! Ne alışverişin, ne bir dosttan yardım beklemenin ve ne de bir kimseden …

Kur’an-ı Kerim’i başından sonuna kadar yüzünden veya ezbere okuyarak bitirmeye hatim denir. Esas gaye haline getirilmesi gereken hatim ise, Kur’an’ın kendisini bir taraftan dil ile okurken bir taraftan da onu …

Soru Detayı: Kurandaki ayet sayısını 6666 diye biliyorduk. Ancak Kur’an’daki her suredeki ayet sayıları toplandığında farklı bir sayı çıkıyor. Ayet sayısındaki bu ihtilaf nereden kaynaklanmaktadır? Kur’an ayetlerinin sayısı hakkında tam …

Nûr Sûresi’nin 31. ayetinde Allah (c.c.): “Kadınlar, başörtülerini, yakalarını örtecek biçimde başlarına örtsünler” emrini vermiştir. Bu âyetten daha sonra gelen bir ayetle de Allahu Teala “Ey Peygamber! Eşlerine, kızlarına ve …

Lügat itibarıyla, çardak, taht, binanın tavanı veya bir şeyin ufku mânâlarına gelen arş; bütün gökleri ve yerleri kaplayan, bütün burçları kuşatan maddî-mânevî umum kâinatlarla alâkalı ilâhî emir ve iradenin ilk …

Bu konuda iki görüş bulunmaktadır. Birinci görüşe göre surelerin isimleri Allah (celle celaluhu) tarafından verilmiştir. Cebrail (a.s.), surelerin isimlerini Efendimiz’e (s.a.s.) indirmiş, Efendimiz de (s.a.s.) bu isimleri sahabeye bildirmiştir. Diğer …

Soru Detayı: Televizyondan mukabele takip etmek uygun mu? Bazı kimseler televizyonun caiz olmadığını doğal olarak oradan mukabele takip etmenin de doğru olmayacağını söylüyorlar. Televizyondan mukabele takip edebilirsiniz, bunda bir sakınca yoktur. …

Hatmin ıstılahtaki manası Kur’an’ı baştan sona dil ile yüzünden ya da ezberden telaffuz etmektir. Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle bilgisayardan veya televizyondan hatim dinleme imkânı artmıştır. Bu durumda başkasının okuduğu Kur’an’ı dinleyerek …

Soru Detayı: Allah Teâlâ’nın, bazı ayet-i kerimelerde, Zât-ı zülcelaliyle alâkalı bir kısım fiilleri nazara verirken “mütekellim-i maalgayr” (birinci çoğul şahıs) zamiri kullanmasının ve “…indirdik”, “…gönderdik”, “…verdik” diyerek birden fazla fâilvarmış …

Hucurat Sûresi 14. âyette, bedevî Araplara hitaben Allah Resûlü’nün (sallallahü aleyhi vesellem) bir beyanı nazara verilir. “İnsanlığın İftihar Tablosu”, “İman ettik” diyen bedevîlere âyetin diliyle der ki; “Siz iman etmediniz, …

Kur’ân okurken, hutbe verirken “Estaîzü” denilmesi yanlıştır. Kur’ân-ı Kerim’de, فَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْاٰنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجٖيمِ “Kur’ân okurken Allah’a sığınma dileyin, ona iltica talebinde bulunun” (Nahl, 16/98) buyruluyor. Öyleyse, biz …

Hem tefe’ül hem de teşe’üm, gayba müteallik bir mesele olduğundan, bunlar sübjektif yorumlardır. Eşyanın hakikatine belli ölçüde vakıf bulunan, te’vil-i ehâdisten anlayan ve kainat kitabını iyi okuyan insanlar, hadiselerden bazı …

Sadakallahulazim demek “Yüce Allah doğru söyledi” demektir. Bazı âlimler Efendimiz (s.a.s) ve sahabe zamanında Kur’an okunduktan sonra bu kelamın söylenmediğini, yani bidat olduğunu söylemişlerdir. Fakat Efendimiz’den sonra ortaya çıkan her …

Kur’an-ı Kerim’de Allah ‘Cinni, mâric ve nâr (ateş)’dan yarattık’ (Rahman, 55/15) diyor. Bu ifade foton ve partikülleri aklımıza getiriyor. Ama cinler ne foton ne de partikül; mâric ve nârdan yaratılmış, …

Hz. Adem, zellesi sabit bir insandı ve melâike-i kiram bunu biliyordu. ‘Sen, yeryüzünde fesad çıkarıp kan dökecekleri mi halife kılmak istiyorsun?’ (Bakara, 2/30) sorusuyla da Ademoğlunun yapacaklarını bildiklerini gösteriyordu. (Ademoğlu …

Kur’an-ı Kerim, şeytanın, insana olan kin ve nefreti ve ondan intikam almak için daha neler yapabileceğini sık sık hatırlatır ve ona karşı tetikte olmamızı emreder. Geçen bölümden devâm edegelen ayetler …

Şeytanın, insanoğluna olan kin, nefret ve düşmanlığı, Rabbi karşısında da onu bir hayli küstah hale getirmiştir. O, önce Rabbinden mühlet istemiş, mühletin verilmesi üzerine de, tuğyan ve küfrünü ilan etmiştir. …

Allah Rasûlü (sav), “Vâkıa sûresini her gece okuyan fakirliğe düşmez” buyuruyor. Çünkü bu sûre, tam bir teslimiyet ve tevekkülle Allah’a sığınmayı salıklamanın yanında insana fakirliğe düşmeme çarelerini de fısıldar. Bu …

“Dahk” tabiri kahkaha ile gülmeyi değil de tebessümü ifade eder. Yani, dudaklarda, çok kısa bir an için beliren birkaç tebessüm çizgisinden ibarettir. Hz. Süleyman’ın tebessüm etmesi, evvela bir vadide Hz. …

Soru Detayı: “İki topluluk (yaklaşıp) birbirlerini görünce Musa’nın adamları ‘İşte yakalandık’ dediler.” (Şuara, 26/61) İsrailoğullarının görmüş oldukları bütün mucizelere rağmen bu şekilde mukabele etmelerinin sebebi nedir? İsrailoğulları olabildiğince maddeci bir …

“Yokluk” getirilip yok edilince, kâfirin iflahı kesilecektir. Cehennem azabının dehşetini görüp tadınca da şoke olup dengesini yitirecektir. İşte bu azab şoku karşısında o toprak olmak isteyecek ama “Heyhât!” Âyetin ifadesiyle …

Her insanın kendi değerlendirmeleri içerisinde aşırı derecede ehemmiyet verdiği ve büyük gördüğü mes’elelerden ötürü kullandığı bir kısım tabirler vardır. Meselâ, Hz. Ebu Bekir’in -hadîs kriterleri açısında zayıf dahi olsa, söylediği …

Hz. Musa’yı (as) Kur’ân sayfaları arasında sadece geçmişte yaşamış büyük bir peygamber olarak görür ve öyle takdim ederseniz, ondan fazla istifade edemezsiniz. Yapılması gereken, Hz. Musa’yı (as) kendi devrimize getirmek …

Caiz değildir, hattâ yerine göre büyük bir vezir de sayılabilir. Taşköprülüzade’nin “Mevzûatü’l-Ulûm” adlı eserinin “Cifr” maddesinde şöyle denmektedir: “Ebced, bu ümmetin başında Hz. Ali’ye verilmiş. Sonra da Ehl-i Beyt’ten gelen …

Bugüne kadar hiç yapılmamış bir tefsirdir. Merhum Seyyid Kutub tefsirinde nisbeten psikolojik tahlillere yer vermiş ama Kur’ân-ı Kerîm’in bir bütün olarak psikolojik tefsiri henüz gerçekleştirilememiştir. Kanaatimce bu çok önemli bir …

Kur’ân-ı Kerîm her mes’elede olduğu gibi, burada da her zaman ve zeminin idarecilerine birtakım mesajlar sunmaktadır. Evvelâ: Hz. Davud (as) hilafete mazhar olmuş bir peygamberdir. Hz. Süleyman da onunla başlayan …

Bu gibi yerlerde istihkâr ve tehekküm vardır. İnsanlar kendi fiilleriyle ve kendi imkânlarıyla iyi şeyler yapıp cennete girecekken, kötü şeyleri tercih ediyorlar. Meselâ; Allah birine mal vermiş, bu kadar servetle …

Buradaki “Arş” kelimesi ile “mahal” zikredilip “hal” murad edilmektedir. Yani bununla da Belkıs’ın kavmi üzerindeki hakimiyetine, sultasına işâret edilmiştir. Nitekim, daha sonraki âyetlerde bu husus açık olarak anlatılmaktadır. (Bkz.: Neml …

Hissî olan mes’elelerden dolayı insan muhasebe olmayabilir. Ancak insan, dinî duygu ve düşüncesi ile fıtratındaki duygularını ta’dil etmekle mükelleftir. Meselâ insan, aşırı yeme, içme arzusu duyabilir ve aristokrat bir yaşayış …

Soru Detayı: Kur’an’da yer alan bazı ayetlerle ilgili esbab-ı nüzûlleri düşündüğümüzde sanki bu olaylar olmasaydı bu ayetler de nazil olmayacaktı gibi bir anlayış akla gelebiliyor. Bu meseleyi nazıl düşünmeliyiz? Bütün …

Tevrat’a göre Firavun’un ölümünden sonra Hz. Asiye ve ağabeyi, Firavun’un amca çocukları, ordu kumandanları ve askerlerinin büyük bir kısmı imân etmişlerdir. Firavun topluluğunun şerirleri, iş başından kovulduktan sonra, Kıptî kavmi …

Dünyevî zevkleri tatma ve lezzetleri yaşama açısından onlar, hayvan gibi veya onlardan daha aşağıdırlar. Bir rivayete göre Allah (cc) ahirette bütün hayvanları bir tek nev’ (tür) olarak yaratacak ve onlar …

Burada herhalde, bizim bildiğimiz bir et parçasından ibaret olan kalbi anlamamak lazım. Âyetteki ifade daha şümullüdür ve âyetin siyakı da âdetâ o şümûlün bir televvün buudu gibidir. İnsan şirk ve …

Her insanın Kur’ân’dan istifadesi, biraz da onun istifade tekniğini bilmesine bağlıdır. Arapça bilenler yılda en az birkaç kere Kur’ân’ı iyi hazırlanmış meâllerden takip etmeli ve eski malumatlarını taze tutmaya çalışmalıdırlar. …

Soru Detayı: Kur’ân’a göre zevc ve aile tabirlerini izah eder misiniz? Hz. Nuh ve Lut’un kâfir kadınlarla tezevvücünü nasıl anlamalıyız? Her şeyden önce şu hususu belirtmekte yarar var; zevç ve …

Soru Detayı: “Allah hikmeti dilediğine verir. Kime hikmet nasip edilmişse, doğrusu, büyük bir hayra mazhar olmuştur. Ancak tam akıllı olanlar gerçekleri anlar ve düşünürler.” (Bakara sûresi, 2/269) buyruluyor. Âyette geçen …

Kehf sûresinde ana başlıklar altında anlatılan birkaç vak’­a var: Bunlar sırasıyla, Ashab-ı Kehf, Hz. Musa ile Yuşa b. Nun’un seyahati ve Hz. Musa’nın Hızır’la yolculuğu, sonra Zülkarneyn ve buna bağlı …

Burada önemli olan okunan Kur’an’ın bir şekilde dinlenmesi, Kur’an’a karşı herhangi bir saygısızlığa meydan verilmemesi ve Kur’an’ın havasına, iklimine ters düşen bir işle meşgul olunmamasıdır. Eğer bunlar yerine getiriliyorsa, çalışırken …

Soru Detayı: Kuran-ı Kerim dinlerken az ya da çok konuşmak doğru mudur? Mesela araba kullanırken Kuran dinliyoruz ve ara sıra konuşuyoruz. Bunda dinen bir sakınca var mı? Kur’an, saygıyla okunması, …

Her halükârda Kur’an’ı, okumaya ve anlamaya çalışmak lazımdır. Çünkü O, bizim dünya ve ahiret saadetimizin anahtarıdır. Rabbimizin istek ve dileklerini anlamamız ve Allah’a hakkıyla kul olabilmemiz, ancak Kur’an’ı doğru anlayıp …

Soru Detayı: Zilzal suresinin son iki ayetinde “kim zerre kadar günah işlerse cezasını görür, kim de zerre kadar hayır işlerse mükâfatını görür” buyruluyor. Fakat pek çok ayette “Allah affeden bağışlayandır” …

Soru Detayı: Tîn sûresinde, insanın ahsen-i takvimde yaratıldığı ifade buyuruluyor. Buradaki ahsen-i takvim’den kasıt, bütün husûsiyetleriyle insanın yaratılışına bakıyor gibi. Ne dersiniz? İnsan, yaratılış olarak mükemmel. Fakat, insan mâhiyetiyle hüviyetini …

Demek ki kabir, daha sonraki âlemlere göre bir uyku gibi. Hz. Ali efendimiz, “İnsanlar uykudadır, ölünce uyanırlar” buyuruyor. Nasıl dünya hayatı kabir hayatına göre bir uykudur; aynen onun gibi, kabir …

Mevdûdî, bu âyeti şöyle tahlil eder: “Kureyşliler, kendilerini İbrahim soyundan saydıkları için, Arapların dînî, ahlâkî, siyâsî ve kültürel liderliğinin kendilerine ait olduğunu sanıyorlardı. Bunlar, Allah’ın yüce mahkemesinde hiçbir zarara uğramayacakları …

وَاَنْذِرْ بِهِ الَّذٖينَ يَخَافُونَ اَنْ يُحْشَرُٓوا اِلٰى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهٖ وَلِيٌّ وَلَا شَفٖيعٌ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ Enâm sûresinin 51. âyetindeki bu ayet iki şekilde tefsir edilmektedir. Buna göre, iki …

“Artık onlara şefâatçilerin şefâati fayda etmez.” (Müddesir, 48) Suyûtî, tefsirinde Hasan-ı Basrî’nin Kurtubî ise şöyle der: “Bu âyet, günahkârlara şefâat edileceğinin doğruluğuna bir delildir. Şöyle ki: Tevhid ehli bir grup …

Allah’ın izni olmaksızın hiç kimse bir başkasına şefaatçi olamaz; zira Yüce Allah şöyle buyurur: Müfessirlere göre bu âyet, Allah’ın azamet ve büyüklüğünü takrir ve tanrılarının kendilerine şefâat edeceğine inanan müşrik …